Arĝenta nitrato

Arĝenta (I) nitrato
Arĝenta nitrato
Bastona kemia strukturo de la Arĝenta nitrato
Arĝenta nitrato
Tridimensia kemia strukturo de la Arĝenta nitrato
Blankaj kristaloj de arĝenta nitrato
Kemia formulo	AgNO3
CAS-numero-kodo	7761-88-8
ChemSpider kodo	22878
PubChem-kodo	24470
Fizikaj proprecoj
Aspekto	Blankaj senodoraj kristaloj
Molmaso	169,87 g mol−1
Smiles	[N+](=O)([O-])[O-].[Ag+]
Denseco	4.35 (Ŝablono:GdC) 3.97 (Ŝablono:GdC) g/cm3
Refrakta indico	Ŝablono:Refraktindico
Fandopunkto	Ŝablono:GdC (Ŝablono:GdF; 482.8 K)
Bolpunkto	Ŝablono:GdC (Ŝablono:GdF; 713 K) malkomponiĝas
Solvebleco	Akvo: 122 g/100 mL (Ŝablono:GdC) 170 g/100 mL (Ŝablono:GdC) 256 g/100 mL (Ŝablono:GdC) 373 g/100 mL (Ŝablono:GdC) 912 g/100 mL (Ŝablono:GdC)
Nesolvebleco	Amoniako Etero Glicerolo
Solvebleco en etanolo	3.1 g/100 g (Ŝablono:GdC)
Solvebleco en etila acetato	2.7 g/100 g (Ŝablono:GdC) mg/kg (muso, buŝa)
Solvebleco en acetata acido	0.776 g/kg (Ŝablono:GdC) 1.244 g/kg (Ŝablono:GdC) 5.503 g/kg (Ŝablono:GdC)
Merck Index	14,8518 15,8657
Mortiga dozo (LD50)	800 mg/kg (kuniklo, buŝe) 20 mg/kg (hundo, buŝe)
Sekurecaj Indikoj
Risko	R8 R34 R50/53
Sekureco	S26 S27 S36/37/39 S45 S57 S60
Pridanĝeraj indikoj
Danĝero Ŝablono:Danĝerosimboloj
GHS etikedigo de kemiaĵoj
GHS Damaĝo-piktogramo	Ŝablono:GHS PiktogramoŜablono:GHS Piktogramo
GHS Signalvorto	Damaĝa substanco
GHS Deklaroj pri damaĝoj	Ŝablono:H-Frazoj
GHS Deklaroj pri antaŭgardoj	Ŝablono:P-Frazoj
Escepte kiam indikitaj, datumoj estas prezentataj laŭ iliaj normaj kondiĉoj pri temperaturo kaj premo (Ŝablono:GdC kaj 100 kPa)

Arĝenta (I) nitrato, nitrato de arĝento aŭ AgNO₃ estas neorganika komponaĵo de arĝento kaj nitrata acido, multeuza produkto kaj antaŭaĵo al multaj arĝentaj kombinaĵoj, tiaj kiaj tiuj uzataj en fotografio. Ĝi estas multe pli sensiva al lumo ol la halogenidoj. Ĝi iam estis konata kiel lunkaŭstikaĵo pro tio ke arĝento estis nomata luno de la antikvaj alkemiistoj, kiuj kredis ke la arĝento estas asociita al luno. En solida stato, jonoj de arĝenta nitrato trioble ligiĝas per ebena trigona aranĝo.

Historio

Alberto la Granda, en la 13-a jarcento, registras la kapablecon de nitrata acido apartigi oron elde arĝento, per dissolvado de la arĝento. Magnus rimarkis ke la rezulta solvaĵo de arĝenta nitrato povas malheligi haŭton. Ĝia tiama ordinara nomo estis arĝento de nitrata acido.

Aliaj alkemiistoj, tiaj kiaj Anĝelo Sala (1576-1637) kaj Johann Glauber, estas konataj pro tio ke ili uzis arĝentan nitraton. Robert Boyle, kiu hipoteze estis unu el la grandmajstro en la Prioreco de Siono, faris plurajn eksperimentojn per la lumo sur arĝenta nitrato.. Johann Heinrich Schulze (1687-1744) estis la unua kiu produktis bildojn per uzo de la lumo sur nitrato de arĝento, kaj ankaŭ li estis la unua kiu priskribis la agadon de la lumo kaj varmo sur arĝentaj saloj.

Sintezo

• Arĝentan nitraton eblas prepari per reago inter arĝento kaj nitrata acido, nitrogenaj oksidoj kaj akvo estas flankproduktoj.

$𝖠𝗀\mathsf{+}\mathrm{𝟤}𝖧𝖭{𝖮}_{\mathrm{𝟥}}\stackrel{varmakajkoncentrita}{\to }𝖠𝗀𝖭{𝖮}_{\mathrm{𝟥}}\mathsf{+}𝖭{𝖮}_{\mathrm{𝟤}}\mathsf{\uparrow }\mathsf{+}{𝖧}_{\mathrm{𝟤}}𝖮$

$\mathrm{𝟥}𝖠𝗀\mathsf{+}\mathrm{𝟦}𝖧𝖭{𝖮}_{\mathrm{𝟥}}\stackrel{malvarmediluita}{\to }\mathrm{𝟥}𝖠𝗀𝖭{𝖮}_{\mathrm{𝟥}}\mathsf{+}𝖭𝖮\mathsf{\uparrow }\mathsf{+}\mathrm{𝟤}{𝖧}_{\mathrm{𝟤}}𝖮$

Ĉi-reakcio plenumiĝas sub fumprotektilo pro la tokseco de la nitrogenaj oksidoj.

Reakcioj

Tipa reakcio kun arĝenta nitrato estas suspendi vergon da arĝenta nitrato kaj lasi ĝin mergitan dum kelkaj horoj. La arĝenta nitrato reakcias kun la kupro por formi hararformajn kristalojn de arĝenta nitrato kaj blua solvaĵo de kupra nitrato, laŭ la reakcio:

2 AgNO₃ + Cu → Cu(NO₃)₂ + 2 Ag

Kiam varmigita, arĝenta nitrato malkomponiĝas laŭ la reakcio:

2 AgNO_3(l) → 2 Ag_(s) + O_2(g) + 2 NO_2(g)

Kvante, malkomponiĝo estas neglektebla malsupre ol la fandpunkto, tamen ĝi fariĝas pli perceptebla kiam temperaturo atingas Ŝablono:GdC kaj komplete malkomponiĝas ĉe Ŝablono:GdC.

Plejmulto el la nitratoj termike malkomponiĝas al ties oksidoj, sed, arĝenta oksido malkomponiĝas en pli malaltaj temperaturoj ol la arĝenta nitrato, do, malkomponado de arĝenta nitrato produktas elementan arĝenton.

• Klorida acido reakcias kun arĝenta nitrato por doni la respektivan salon de arĝenta klorido kaj estigo de nitrata acido:

$𝖧𝖢𝗅\mathsf{+}𝖠𝗀𝖭{𝖮}_{\mathrm{𝟥}}\mathsf{\to }𝖠𝗀𝖢𝗅\mathsf{\downarrow }\mathsf{+}𝖧𝖭{𝖮}_{\mathrm{𝟥}}$

• Kun natria klorido, arĝenta nitrato donas precipitaĵon de arĝenta klorido kaj natria nitrato:

$𝖭𝖺𝖢𝗅\mathsf{+}𝖠𝗀𝖭{𝖮}_{\mathrm{𝟥}}\mathsf{\to }𝖠𝗀𝖢𝗅\mathsf{\downarrow }\mathsf{+}𝖭𝖺𝖭{𝖮}_{\mathrm{𝟥}}$

• Kiam hejtata, arĝenta nitrato suferas malkomponiĝon:

$\mathrm{𝟤}𝖠𝗀𝖭{𝖮}_{\mathrm{𝟥}}\stackrel{350^{o}C}{\to }\mathrm{𝟤}𝖠𝗀\mathsf{+}\mathrm{𝟤}𝖭{𝖮}_{\mathrm{𝟤}}\mathsf{+}{𝖮}_{\mathrm{𝟤}}$

Kvante, malkomponiĝo estas neglektebla malsupre de la fandopunkto, tamen ĝi fariĝas pli perceptebla ĉirkaŭ Ŝablono:GdC kaj komplete malkomponiĝas kiam temperaturo atingas Ŝablono:GdC:

• Arĝenta nitrato reakcias kun kupro por formi kristalojn de metala arĝento kaj blua solvaĵo de kupra (II) nitrato:

2 AgNO₃ + Cu → Cu(NO₃)₂ + 2 Ag

Literaturo

• Sigma AldrichŜablono:404
• Salt Lake Metals
• Chemicalland21
• Chemical Book
• Advanced Chemistry, Michael Clugston, Rosalind Flemming
• Pharmaceutical Drug Analysis, Ashutosh Kar
• Fisher's Contact Dermatitis, Robert L. Rietschel, Joseph F. Fowler, Alexander A. Fisher