Vidi fonton por Aerdenso

La '''aerdenso''' ''ρ'' (aŭ: '''[[denso]] de [[aero]]''') indikas la [[maso]]n da aero enhavita en difinita [[volumeno]]. Je [[marnivelo]] la aerdenso egalas al 1,2041&nbsp;[[Kilogramo|kg]]/[[kuba metro|m³]] (0,0012&nbsp;[[gramo|g]]/[[kuba centimetro|cm³]]) ĉe 20&nbsp;[[grado Celsius|{{GdC|}}]]. Tie ĝi estas kunpremata per la tuta maso da aero, kiu troviĝas supre de ĝi. Pro tio la aerdenso je granda altitudo iĝas ĉiam pli malgranda.

== Dependeco de altitudo ==
[[Dosiero:Atmosphäre Dichte 600km.png|eta|Meza [[aerpremo]] kaj aerdenso depende de altitudo]]

Proksime al la [[grundo]] la denso kaj la premo de aero estas ĉiam plej altaj. Escepte de kondiĉoj de [[inversio]], tie ankaŭ la [[temperaturo]] estas la plej alta. Je grandaj altitudoj la aero iĝas kontinue pli maldensa. Se la [[temperaturo]] estus ĉie la sama, premo kaj denso malpliiĝus sammaniere je la plialtiĝo de altitudo. Fakte la [[temperaturo]] ege varias je la diversaj altitudoj.

En la malalta [[atmosfero]] la [[premo]] kaj la denso de aero duoniĝas po 5500 m de plialtiĝo de la altitudo. Ek de altitudo de 100 km la malpliiĝo de la denso akcelas, ĉar la malpezaj gasoj [[helio]] kaj [[hidrogeno]] en la kunmetaĵo de aero plialtiĝas.

: 90 % de la atmosfera maso troviĝas sub 20&nbsp;km de altitudo.
: 70 % de la atmosfera maso troviĝas sub 10&nbsp;km altitudo.
: 55 % de la atmosfera maso troviĝas sub 5&nbsp;km altitudo.

Se oni konsideras aeron kiel [[ideala gaso]], la aerdenso ''ρ'' en kg/m³ kalkuleblas kun la formulo:

: <math>\rho = \frac{p \cdot M}{R \cdot T}</math>

kie ''p'' estas la aerpremo, ''M'' la [[molmaso]] (atentu: en [[Internacia sistemo de unuoj|SI-unuoj]] <math>\mathrm{\frac{kg}{mol}}</math>), ''R'' la [[universala gaskonstanto]] kaj ''T'' la [[temperaturo]] en [[kelvino]]j.

Se oni enmetas la [[universala gaskonstanto|gaskonstanto]]n ''R''<sub>S</sub> por seka aero, rezultas:

: <math>\rho = \frac{p}{R_{S} \cdot T}</math>

La specifa gaskonstanto ''R''<sub>S</sub> por seka aero egalas al:

: <math>R_{S} = 287{,}058\ \mathrm{\frac{J}{kg \cdot K}}</math>

Kun atmosfera premo ''p''<sub>0</sub> = 101325 Pa = 1013,25 mbar = 1013,25 hPa kaj ''R''<sub>S</sub>= 287,058 J/kg/K

ĉe ''T''<sub>0</sub> = 273,15 K ({{GdC|0}}) ([[normaj kondiĉoj]]) la aerdenso egalas al:

: ''ρ''<sub>0</sub> = 101325 / (287,05 × 273,15) = 1,293 kg/m³,

ĉe ''T''<sub>25</sub> = 298,15 K ({{GdC|25}}) ([[normaj kondiĉoj|nomaj mediaj kondiĉoj]]) la aerdenso egalas al:

: ''ρ''<sub>25</sub> = 101325 / (287,058 × 298,15) = 1,184 kg/m³, kaj

ĉe ''T''<sub>20</sub> = 293,15 K ({{GdC|20}}) ([[normaj kondiĉoj|normalaj kondiĉoj]]) oni trovas ''ρ''<sub>20</sub> = 1,204 kg/m³.

Klare videblas, ke la aerdenso dependas ankaŭ de la temperaturo.

== Preciza kalkulado de la aerdenso ==
Por precize determini la aerdenson, necesas konsideri ankaŭ la [[malsekeco]]n de aero, ĉar ĝi influas la gaskonstanton. Uzante la rilatan gaskonstanton, oni povas uzi la supran formulon por kalkuli la denson.

: <math>\rho = \frac{p}{R_\mathrm{h} \cdot T}</math>

La gaskonstanto de humida aero egalas al:

: <math>R_\mathrm{h} = \frac{R_\mathrm{l}}{1 -  \varphi \cdot p_\mathrm{d}/p\cdot (1 - R_\mathrm{l}/R_\mathrm{d})}</math>,

kie

: <math>R_\mathrm{l} = 287{,}058\, \frac{\mathrm{J}}{\mathrm{kg} \cdot \mathrm{K}}</math> estas la gaskonstanto de seka aero,

: <math>R_\mathrm{d} = 461{,}523\, \frac{\mathrm{J}}{\mathrm{kg} \cdot \mathrm{K}}</math> la gaskonstanto de vaporo,

: <math>\varphi </math> la relativa [[malsekeco]] kaj
: <math>p </math> la premo en [[Pa]].

: <math>p_\mathrm{d} </math> estas la [[vapora premo]] de akvo en aero. kiu troveblas en {{Wikibooks|Tabellensammlung Chemie/ Stoffdaten Wasser#Sättigungsdampfdruck|Tabelo de datenoj kun precizaj formuloj}}.

[[Kategorio:Atmosfera termodinamiko]]
[[Kategorio:Masa denseco]]
[[Kategorio:Meteologiaj kvantoj]]